Aldrei fleiri íslenskar einkaleyfisumsóknir borist Evrópsku einkaleyfastofunni
25. mars 2026Alþjóðlegt samstarfEinkaleyfiTölfræði
Evrópsku einkaleyfastofunni (European Patent Office, EPO) bárust í fyrra 76 umsóknir um evrópsk einkaleyfi frá íslenskum aðilum. Um er að ræða 23% fjölgun frá árinu 2024 og 81% fjölgun fá árinu 2023 og hafa íslenskar umsóknir um evrópsk einkaleyfi aldrei verið fleiri. Þetta kemur fram í nýútgefnu tæknimælaborði fyrir árið 2025 sem EPO birti í vikunni. (Technology Dashboard 2025, áður EPO Patent Index).
Ef miðað er við höfðatölu bárust 20 umsóknir frá Íslandi um evrópsk einkaleyfi á hverja hundrað þúsund íbúa árið 2025. Það setur Ísland í 14. sæti yfir aðildarlönd EPO og nokkuð fyrir ofan meðaltal aðildarlandanna sem er tæplega 14. Langefst á listanum trónir Liechtenstein með yfir 1.000 umsóknir á hverja 100.000 íbúa, Sviss er í öðru sæti með rétt rúmlega 100 umsóknir en frændur okkar Finnar eru í þriðja sæti með 61 umsókn á hverja 100.000 íbúa, Svíþjóð og Danmörk eru í 6. og 7. sæti með 45 umsóknir og Noregur er í 17. sæti með 13 umsóknir. Ísland á því enn töluvert í land með að ná hinum Norðurlöndunum, að undanskildum Noregi, í fjölda evrópskra einkaleyfisumsókna miðað við höfðatölu.
„Einkaleyfi eru mjög mikilvæg leið til að umbreyta uppfinningum í verðmæti, eins og nýlegt íslenskt dæmi sýnir mjög skýrt. Það er þess vegna mjög ánægjulegt að sjá að íslensk fyrirtæki sæki í auknum mæli um evrópsk einkaleyfi því það bendir til þess að þau séu að huga betur að vernd hugverka á erlendum mörkuðum. Það er mjög jákvætt merki um aukið samkeppnishæfi íslensks atvinnulífs,“
Borghildur Erlingsdóttir
Forstjóri Hugverkastofunnar
Flestar einkaleyfisumsóknir íslenskra aðila til EPO í fyrra voru á sviði læknisfræðilegrar tækni (15), næstflestar á sviði tölvutækni (9) og þriðju flestar á sviði upplýsingatækni (6).
Alls voru 28 evrópsk einkaleyfi veitt íslenskum aðilum árið 2025 sem er 13% fækkun frá árinu 2024 en nálægt meðaltali síðustu 10 ára, sem er 31 einkaleyfi. Mikill munur á fjölda umsókna og útgefinna einkaleyfa stafar meðal annars af því að rannsókn á einkaleyfishæfi uppfinninga tekur að jafnaði nokkur ár. Átta útgefin evrópsk einkaleyfi til íslenskra aðila árið 2025 voru gefin út sem eitt evrópskt einkaleyfi (unitary patent).
Alls bárust EPO rétt tæplega 202.000 umsóknir um einkaleyfi árið 2025 og fjölgaði þeim um 1,4% milli ára og hafa aldrei verið fleiri. Flestar umsóknir bárust frá Bandaríkjunum, Þýskalandi, Kína, Japan og S-Kóreu. Fjöldi umsókna frá Kína hefur þrefaldast frá árinu 2016 og tvöfaldast frá S-Kóreu. Þrír umsvifamestu umsækjendurnir eru frá S-Kóreu: Samsung, Huawei og LG. Þar á eftir koma Qualkomm, Nokia, Siemens og Ericsson. Flestar umsóknir bárust á sviði tölvutækni, stafrænna samskipta, læknisfræðilegrar tækni og rafeindatækni en meðal þeirra tækniflokka sem umsóknum fjölgaði mikið í milli ára eru gervigreindartækni (10%), skammtatækni (38%), rafhlöður (15%) og hálfleiðarar (8%). Umsóknum á sviði lyfjafræði fækkaði hins vegar um 6% á árinu og á sviði líftækni um 3%.
Evrópska einkaleyfastofan er ein stærsta alþjóðastofnun í Evrópu með um 6.300 starfsmenn en höfuðstöðvar hennar eru í München í Þýskalandi. Ísland gerðist aðili að stofnuninni árið 2004 og síðan hefur fjöldi staðfestra evrópskra einkaleyfa hér á landi aukist mikið en árið 2025 tóku 927 evrópsk einkaleyfi gildi hér á landi.
#EPOTechDashboard